Tekenen als basis
De weg naar het kunstenaarschap
Als kind wist Marius van Dokkum al dat hij kunstschilder zou worden. Voor de overige gezinsleden was het geen verrassing. Hij deed niet anders dan tekenen. Zijn ouders hebben er nooit moeilijk over gedaan dat hij naar de kunstacademie wilde. Ze hadden het idee dat je daar schildertechnieken zou leren. Met die verwachting ging Marius er ook naartoe maar hij moest zijn beeld snel bijstellen. Realisme was toen taboe, je hoorde te experimenteren.
Omdat hij de voorkeur bleef geven aan realistisch werk, kreeg hij het advies om door te gaan voor illustrator en vormgever. En daar heeft hij geen spijt van gehad. Hij leerde goed tekenen en zo zegt hij zelf: “Het schilderen is me later bijgebracht door collega’s, zoals Henk Helmantel. Zijn werk sloeg bij mij in als een bom. De visie dat het realisme uit de tijd was, werd door zijn schilderijen weersproken. Die waren zeer realistisch en tegelijk van een geweldige kunstzinnigheid.”
Werk, structuur en inspiratie
De papierfabriek
Een beetje noodgedwongen kiest Marius na de academie voor een betaalde baan. Zijn studiebeurs stopt en er moet brood op de plank komen. Hij gaat parttime werken bij VHP Security Paper in Ugchelen, vlak bij Apeldoorn, de enige Nederlandse fabrikant van papier voor bankbiljetten. De vaste inkomsten geven hem de vrijheid om de rest van de week als kunstenaar te werken en brengen bovendien structuur in zijn leven.
Veertig jaar lang ontwerpt Marius watermerken voor bankbiljetten en andere waardepapieren, voor klanten over de hele wereld. Een specialistisch vak dat maar weinig mensen beheersen. Tegelijkertijd houdt het werk hem in contact met de maatschappij. “In zo’n fabriek zie je van alles rondlopen: van de directeur tot mensen op de werkvloer. Als je veel mensen schildert, moet je ook met mensen omgaan.”
In het museum laten we zien hoe watermerken gemaakt worden aan de hand van een aantal vrije ontwerpen van Marius van Dokkum.
Sophie van Steenderen (conservator) merkt op:
“Veel van Van Dokkums schilderijen bevatten milde maatschappijkritiek. Maar van cynisme is Marius van Dokkum wars, hij wil het publiek wel een (lach)spiegel voorhouden.”
Inspiratie uit heden en verleden
Grote voorbeelden
Marius van Dokkum is geïnspireerd door onder andere Sierk Schröder, Henk Helmantel, Maarten ’t Hart (de schilder, niet de schrijver) en door oude meesters als Rembrandt, Hans Holbein, Jan Steen en Johannes Vermeer. Ook de schilderijen van Diego Velazquez, hofschilder van de Spaanse koning Philips IV, boeien hem enorm.
In 2023 schilderde Marius van Dokkum een zelfportret waarin op de achtergrond Sierk Schröder over zijn schouder meekijkt.
Marius van Dokkum zei daarover: “Sierk Schröder is wat betreft portretkunst echt mijn grote voorbeeld. Zijn techniek is vrij en trefzeker, maar ook ambachtelijk. Vaak genoeg zie ik portretten waarvan ik denk ‘Ja, het is wel leuk geschilderd, maar het klópt niet’. Bij Sierk wel, die wist drommels goed waar hij mee bezig was. Dat kwam ook omdat hij heel erg veel tekende. Dat doe ik zelf ook. Blijven tekenen, jezelf continu verbeteren, je contact met de werkelijkheid behouden. Sierk is altijd dicht bij zichzelf gebleven, dat waardeer ik en dat herken ik.”
